Çifti merr në shtëpi “këlyshin” e braktisur, por shpejt kuptojnë se nuk është një qen
May 13, 2022 12:57 pm |prapaskena | Aktualitet
Një familje e sjellshme që ndihmoi një “këlysh” të adhurueshëm rruge, kuptuan shpejt se “kishin kafshuar më shumë nga sa mund të përtypnin” pasi bebja rezultoi të ishte një kojotë, gjysmë-ujku i egër amerikan.
Familja amerikane e paemëruar mendonin se po bënin diçka të mirë kur morën në shtëpi këlyshin e “stresuar” para se të kuptonin si ishte puna dhe ta dërgonin kafshën në qendrën lokale të botës së egër.
Qendra e botës së egër në Masachussetes njoftoi për zhvillimin në një postim në Facebook duke thënë se kojota lindore ishte ndarë nga tufa e tij.
“Kafsha aksidentalisht ishte dërguar me një familje vendase pasi e kishin identifikuar gabimisht si një qen të humbur”, thuhej në deklaratë.
Dhjetra ndjekës të botës së egër në Facebook pranonin se ishte një keqkuptim, teksa një prej tyre tha: “Edhe unë mund ta kisha ngatërruar me një këlysh qeni. Është shumë i dashur.”
Ndërsa të tjera tregonin për eksperiencat e gjetjes së kojotave.
Një grua tha se kishte shpëtuar një grup kojotash të sapolindura, por paralajmëroi se ato u bënë shpejt agresive.
Një tjetër argumentonte se kojotat nuk bëhen kurrë “agresive dhe as tekanjoze” por tha se kishin jetuar me familjen e tij për 16 vjet.
Ekspertët thonë se këto kafshë mund të ekspozohen shpejt ndaj sëmundjes së tërbimit prandaj duhet të marrin vaksinat përkatëse.
Qendra e kafshëve tha se në këtë rast “fundi i ishte i lumtur” me këlyshin e kojotës, por në raste të tjera mund të kishte përfunduar edhe më keq.
test
Elon Musk ndalet! Pezullon përkohësisht marrëveshjen 44 mln dollarëshe me Twitter
May 13, 2022 12:02 pm |prapaskena | Botë
Elon Musk ka thënë se marrëveshja e tij prej 44 miliardë dollarësh (35 miliardë £) për të blerë Twitter është pezulluar përkohësisht pasi ai kërkon të dijë numrin e llogarive të rreme ose të padëshiruara në platformën e medias sociale.
Ai tha se po priste informacione “që mbështesin faktin se llogaritë e padëshiruara/të rreme përfaqësojnë me të vërtetë më pak se 5% të përdoruesve”.
Pas njoftimit, aksionet e Twitter ranë 25% në tregtimin para tregut.
Twitter raportoi më shumë se dy javë më parë se llogaritë e rreme përbënin më pak se 5% të përdoruesve aktivë të përditshëm gjatë tre muajve të parë të këtij viti.
Musk, i cili është personi më i pasur në botë sipas revistës Forbes, tani po e shqyrton këtë shifër.
Sipas kushteve të marrëveshjes, nëse Twitter ose Musk largohen, ata duhet t’i paguajnë palës tjetër një tarifë përfundimi prej 1 miliard dollarësh, shkruan BBC.
test
Zyrtarë të Drejtorisë së Policisë Tiranë në hetim për korrupsion me pasaportat
May 13, 2022 11:22 am |prapaskena | Aktualitet
Prokuroria e Tiranës ka në hetim disa zyrtarë të policisë si të përfshirë në skemën e dhënies së pasaportave kundrejt rryshfetit.
Sipas akuzës shtetësia me natyralizim e shtetasve të Kosovës trafikohej kundrejt pagesës.
Ligjërisht pajisja me pasporta është falas për këtë kategori por këtyre u merrej nga 50 deri ne 200 euro rryshfet.
Nga hetimet e prokurorit Bledar Valikaj është dokumentuar me prova e pamje filmike e përgjime se si merreshin paratë. Mes te dyshuarve ka edhe zyrtarë në Drejorinë e Policisë në Tiranë.
test
Nënës së re i bie të fikët pasi bën vaksinën e Covid, i vdes foshnja në mënyrë tragjike
May 13, 2022 11:13 am |prapaskena | Botë
Një foshnjë u mbyt tragjikisht në vaskën me 8 centimetra ujë pasi nënës së saj i ra të fikët 24 orë pas marrjes së vaksinës AstraZeneca kundër Covid, raporton Daily Mail.
Avokates Louise Atkinson iu errësuan sytë teksa lante foshnjen e saj Eleanorën 9-muajshe. Ngjarja ndodhi një ditë pas marrjes së dozës së parë të vaksinës.
Burri i saj James u kthye në shtëpi pas një vizite te dentisti dhe shtyu derën e banjës për të zbuluar se ishte bllokuar nga gruaja e tij e shtrirë pa ndjenja në dysheme.
I tmerruar, ai pa vajzën e tyre të vogël me fytyrë nën ujë në vaskë ngjyrë blu. Atkinson e nxorri foshnjën nga uji dhe zgjoi gruan e tij e më pas atë shtriu foshnjen në dyshemenë e banjës dhe filloi t’i performonte CPR teksa telefononte ambulancën.
Foshnja vdiq tragjikisht katër orë më vonë. Nuk dihet për sa kohë Ellie ishte e zhytur në ujë para se i ati ta gjente, megjithëse parashikohet se kishte më shumë se 30 minuta.
Ata kontaktuan Shëndetin Publik në Angli në lidhje me reagimin negativ të zonjës Atkinson ndaj vaksinës dhe iu dërgua një raport i përgjithshëm që thoshte se ‘përgjumja dhe përgjumja’ ishin një efekt anësor i mundshëm i pazakontë.
test
Polici Ardian Ahmeti spiunonte tek Klanin Duka lëvizjet e Elvis Martinajt për ta ekzekutuar. Në lojë edhe një femër Nensi Shaqiri. Prokuroria kërkon dënimin në gjykatë
May 13, 2022 10:39 am |prapaskena | Kronike, Kryesore, Memorie, Prapaskena
Grupet kriminale përdorin segmente të Policisë së Shtetit për të gjurmuar kundërshtarët, për t’i eleminuar. Policia përdoret për informacion, por edhe për të shpëtuar nga zbulimi atenatatorët. Në këmbim marrin shuma të mëdha parash nga krimi.
Prokuroria e Tiranës ka çuar në gjyq dosjen me tre të pandehur, të cilët afro tre vite më parë kanë dhënë informacion te kundërshtarët e Vis Martinajt, për eleminimin fizik të këtij të fundit.
Kryesori është punonjësi i policisë me detyrë specialist IT në Durrës, Ardian Ahmeti, i cili siguronte nformacione për lëvizjet jashtë shtetit të biznesmenit, Ervis Martinaj. Informacionet i kalonte tek klani i vlonjatëve të drejtuar nga Fatmir Hyseni alias “Doqja” dhe dy vëllezërit Erlis e Leonard Duka në Tiranë.
Ardian Ahmeti, kushëri Daut Elmazit, nipit të Armando Sulejmanit ose “Çipurit” të Vlorës. Ndërsa punonjësja e agjencisë së udhëtimit, që merrte info për lëvizjet në Kosovë dhe Turqi të Ervis Martinaj, është Nensi Shaqiri.
Të njëjtën gjë bënte dhe i fejuari i saj, Dejvison Serjani.
Të tre këta persona ishin vënë në shërbim të klanit vlonjat që kryejnë vrasje me pagesë dhe klanit Duka në Tiranë, ku synonin të ekzekutonin me armë, Ervis Martinaj.
Ky i fundit është gjurmuar prej këtyre persona në Kosovë dhe në Turqi, por fatmirësisht nuk është arritur që të realizohet krimi, pasi objektivi lëvizte i shoqëruar me disa persona. Prokuroria e Vlorës, e cila në këtë hetim ka bashkëpunuar dhe autoritet e Drejtësisë Turke, ka zbuluar se personat që kanë udhëtuar në 4 qershor 2019 nga Prishtina në drejtim të Stambollit, Turqi, kanë qëndruar në të njëjtin hotel.
Ndërsa në Antalia ka qëndruar, vëllai tjetër i Leonardit, Erlis Duka.
Dosja penale që flet për dy grupet e rrezikshme që veprojnë në Tiranë dhe Vlorë, tashmë ka mbëritur në prokurorinë e Tiranës.
Kjo pasi prokurorët e Vlorës, kanë shpallur kompetencën lëndore për të pandehurit, Ardjan Ahmeti, Nensi Shaqiri dhe të fejuarin ne kësaj të fundit Dejvison Serjani.
Sipas akuzës së Vlorës, të tre këta persona akuzohen për “Sigurimin e kushteve dhe mjeteve për të kryer vrasje”.
Ndërsa tashmë çështja penale kundër tyre ndodhet në tavolin e prokurorit të Tiranës, Dritan Nushi. Në dëshminë që ka dhënë e pandehura Nensi Shaqiri, ka shpjeguar se Daut Elmazi, Igli Memaj, Gentjan Dautaj, i thirrur ndryshe “Gegeja” dhe Fatmir Hyseni i thirrur ndryshe “Doqe”, i njeh shumë mirë fizikisht, pasi i njeh nga Daut Elmazi, djali i dajos së të fejuarit të saj, Dejvison Serjani.
Shaqiri thotë se në muajin Maj, të vitit 2019 Dauti, u kishte thënë, atyre, asaj dhe të fejuarit të saj, se Fatmir Hyseni po në muajin Maj të vitit 2019, kishte bërë një atentat me armë në Vlorë, por që nuk e kishte realizuar dot pasi nuk i kishte shkrepur arma.
Për ngjarjen në Vlorë, që Fatmirit nuk i kishte shkrepur arma ajo kishte dëgjuar dhe në media në muajin Maj të vitit 2019 dhe ka bërë lidhjen me atë që i tha, Dauti.
Që nga ky moment për një kohë shumë të gjatë, ajo nuk e ka parë më, Fatmir Hysenin. Në lidhje me informacionin për lëvizjet e Ervis Martinaj ajo e ka marrë këtë informacion nga agjencia ku punonte, pasi Martinaj ka prerë biletë udhëtimi dhe këtë informacion nëpërmjet të fejuarit dhe Daut Elmazi, i ka dhënë vëllezërve, Duka, kundrejt një pagese në vlerë të konsiderueshme.
Dyshohet se për këtë informacione është paguar një shumë financiare prej 30 mijë euro. Ky fakt është konfirmuar dhe nga deklarimet e shtetasit Deivisjon Serjani, i fejuar i saj dhe punonjësi i policisë Ardjan Ahmeti, që tashmë është marrë i pandehur.
test
Incident te Kryeministria, dikush tenton të futet brenda, godet edhe kabinën e Gardës
May 13, 2022 10:29 am |prapaskena | Politikë
Një person i moshës 32-vjeçre ka tentuar që ditën e sotme të futet në ambientet e kryeministrisë në kryeqytet.
Ai madje ka goditur edhe kabinën e Gardës së Republikës, por më pas është ndaluar dhe është shoqëruar nga policia.
“Specialistët për Hetimin e Krimeve në Komisariatin e Policisë Nr. 1 bënë arrestimin në flagrancë të shtetasit A. L., 32 vjeç, për veprën penale “Prishja e qetësisë publike”, pasi ka goditur kabinën e rojeve të sigurisë së Gardës së Republikës dhe ka tentuar të futet në ambientet e Kryeministrisë.” – njofton policia.
test
Çim Peka sfidon SHBA me Sonila Meçon: Ne nuk ua marrim në gojë amerikanëve
May 13, 2022 10:22 am |prapaskena | Politikë
Gazetari i njohur Çim Peka sfidon Amerikën.
Ai tha përballë Sonila Meços, se ata nuk do t’ja marrin në gojë Amerikës, por do e kontestojnë atë.
test
“Kujdes se po e tepron, të duhen 3 jetë që të bësh shkollat e mia”, deputetja ndihet e kërcënuar nda deklaratat e Ahmetajt: Jam Jorida Tabaku unë!
May 13, 2022 8:32 am |prapaskena | Politikë
Debate të forta ka pasur në seancën e sotme të Kuvendit, mes zëvendëskryeministrit Arben Ahmetaj dhe deputetes së PD-së Jorida Tabaku, ku kjo e fundit e akuzoi socialistin për përfshirje në aferën e inceneratorëve.
“Ndoshta mund të jem e paditur se nuk jemi të gjithë mësues anglishte që mësojmë Ekonomiks, por të paktën zgjohem e qetë nga gjumi se tendera për koncesionet dhe inceneratorët nuk kam firmosur ndonjëherë”, tha ajo. Ndërkohë që i menjëhershëm ka qenë dhe reagimi i Ahmetajt, i cili i ka përmendur Tabakut fjalën ‘teprim’.
“Ty do të duhet të jetosh 3 jetë të bësh shkollat e mia, por kënaqu me fjalët e tua. Unë do firmos për investime publike deri kur Kryeministri im, grupi im parlamentar dhe qytetarët të më autorizojnë në një detyrë ose në një tjetër, qoftë këtu, qoftë atje. Ta kam thënë një herë dhe do vijë shumë shpejt, se çfarë shkon rrotull vjen rrotull. Do i filloj gjërat unë që nga Genova deri tek firmat e tua për shtëpinë tënde. E ke bërë zakon, e përmend emrin tim. Të kam paralajmëruar miqësisht që po e tepron. Nuk ke dëgjuar. Jam krenar për firmat që vë dhe mbaj përgjegjësi vetë, edhe politikisht, edhe personalisht”, reagoi Ahmetaj.
Pjesën e dytë të këtij reagimi të Ahmetajt, Jorida Tabaku e lexoi si kërcënim ndaj saj, ku nuk kurseu që të përmendte as origjinën e saj dhe të familjeve të vjetra tiranse.
“Sa për dijeni, jam Jorida Tabaku, e kam për krenari që vij nga dy familje të mëdha të Tiranës, e kam për krenari. Ka 9 vite që është në pushtet dhe ka qenë përballë meje për vite me radhë, unë flej e qetë, nuk kam frikë se më zgjon ndonjë thirrje nga SPAK. Nëse do të hetojë, le të vijojë, ka të gjithë fuqinë e shtetit. Mua nuk më intimidon as kërcënon dot ashtu siç nuk më ka intimiduar në çdo mënyrë që është përpjekur në Komisionin e Inceneratorëve”, tha ajo.
Ndërkohë, në lidhje me debatin për krizën e çmimeve, Tabaku i cilësoi masat e qeverisë të vonuara dhe të pamjaftueshme.
“Tendenca për rritjen e çmimeve ka filluar vitin e kaluar në gusht-shtator. Sot ndërkohë që flasim, qeveria shqiptare ka miratuar një plan masash në shkurt të këtij viti për masa sociale për rritjen e çmimeve, ndërsa inflacioni ka arritur në këtë muaj në thuajse 7 për qind. Kjo tendencë ndihet më shumë tek ata që janë më të varfër. Në këtë situatë ekonomike ka vetëm 1 përgjegjës, shkurtditësia e kësaj qeverie. Në situatën ku jemi duhet të kishit marrë masa të tjera”, tha Tabaku.
Deputetja demokrate akuzoi qeverinë për duke shfrytëzuar ligjin për investimet strategjike. Për këto investime, PD kërkoi ngritjen e një komisioni hetimor, kërkesë që u refuzua të mërkurën nga socialistët. Ahmetaj mbrojti ligjin dhe vendimet në kuadër të këtij ligji, ndërsa bëri një rezyme më rozë të situatës ekonomike të vendit. Qeveria do vazhdojë të bëjë investime strategjike, do vazhdojë ta aplikojë ligjin për investime strategjike që është i hapur për këdo. Po të shohësh të ardhurat nga tatimet dhe doganat janë në rritje, gjë që ju duhet ta gëzoni. Gjithë shtesa e të ardhura shkon për investime publike dhe për paketa të mundshme sociale, deklaroi ai.
test
“Vila e denoncuar nga Bardhi është e Flamur Nokës, ndodhet në fshatin ku veron edhe Berisha”
May 13, 2022 8:22 am |prapaskena | Aktualitet, Kryesore
Deputeti Gazment Bardhi shkaktoi sherre dje në Kuvend pas një denoncimi të bërë në “Facebook” për një koleg të PD-së që sipas tij mbahet peng nga kryeministri Edi Rama përmes një vile 760 mijë euroshe.
I pyetur nga gazetarët se për kë bëhet fjalë, Bardhi nuk pranoi të zbulonte emrin. Ama e ngushtoi rrethin duke zbuluar se është një person që ka qenë ministër.
Dhe ndërsa gazetarët i vunë përballë listën e deputetëve të grupit të Rithemelimit, Bardhi la të kuptohet se mund të jetë njëri nga këto të katërt: Flamur Noka, Tritan Shehu, Edmond Spaho ose Bujar Leskaj.
Banorêt e fshatit “LURA 1” ku ka shtëpinë verore edhe Sali Berisha e dinë për kë bëhet fjalë.
Vila në fotot e denoncuara nga Bardhi banohet nga ish-ministri i brendshëm Flamur Noka, shkruan gazeta Dita.
Vila u ndêrtua kur Noka ishte ministër, pasi fshati kishte përfunduar. Për këtë shkak ajo ngushtoi dhe një pjesë të rrugës-unazë që rrethon fshatin rezidencial. Gjendet pranë hyrjes së LURA 1 në reshtin e parë anës rrugës.
Shumë nga banorët e LURA 1 që është fshati i parë turistik në Gjirin e Lalzit, i kanë vendosur në shitje vilat për shkak të mbipopullimit të zonës.
Kjo zonë mori zhvillim pas riardhjes në pushtet të Berishës dhe pasi vajza e saj Argita me një grup miqsh të punësuar në administratën e re në poste drejtuese investuan aty.
test
Kush fshihet pas Arben Taipit që do ndërtojë 650 vila nga Butrinti te Kepi Stillos? Edhe sa do presë SPAK!
May 13, 2022 7:43 am |prapaskena | Investigim, Kryesore
Në skajin më jugor të Shqipërisë, në Kepin e Stillos, mund të shkohet ose në një rrugë këmbësorësh që nis nga fusha e Vrinës, që shtrihet poshtë qytetit antik të Butrintit, ose nëpërmjet detit në një rrugëtim që zgjat pak më shumë se 1 orë me motorskaf.
Ishujt e vegjël dhe plazhet që e rrethojnë këtë masiv shkëmbor mbeten një nga oazet e fundit të pazhvilluara në bregdetin shqiptar. Por qetësia e këtij peizazhi natyror të mbrojtur shumë shpejt mund të prishet, pasi Komiteti i Investimeve Strategjike i dha dritën jeshile më 4 shkurt 2021, ndërtimit të një kompleksi turistik me 636 vila, struktura akomoduese turistike dhe ambiente shërbimi.
Projekti “Jonian Heaven” e ka gjurmën brenda Parkut Kombëtar të Butrintit në një zonë “Ramsar”, pasi konsiderohet si ligatinë e rëndësisë ndërkombëtare. Megjithë argumentet kundër të Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura, AKMZ, ky projekt zhvillimor ka marrë statusin “projekt me potencial strategjik” nga komiteti i drejtuar nga kryeministri Edi Rama.
Projekti ‘Jonian Heaven’ nuk është i vetmi vendim i Komitetit të Investimeve Strategjike, KIS, për të cilin AKZM ka ngritur shqetësime. Nga 17 projekte të miratuara si investime strategjike gjatë vitit 2021, katër gjenden brenda ose afër zonave të mbrojtura natyrore.
Sipas ekspertëve, këto projekte rrezikojnë të sjellin dëmtim pa kthim të pasurive natyrore kombëtare dhe ndërkombëtare, duke kërcënuar speciet e rralla që i popullojnë ato nën presionin e zhvillimit urban.
“Të ndërtosh një fshat turistik apo një qytet të ri është krejtësisht në kundërshtim me të gjitha rregullat e mbrojtjes së natyrës,” tha Taulant Bino, drejtues i Shoqatës Ornitologjike Shqiptare (AOS).
Përveç ekosistemit të pasur, zona e Parkut Kombëtar të Butrintit ka edhe potencial arkeologjik.
“Në rastin e zonës që diskutohet, përveç parashikimeve e kufizimeve të mundshme të aspektit natyror duhet patur një vëmendje e veçantë për aspektin kulturor,” tha arkeologu Olsi Lafe.
Projekti “Jonian Heaven” do të zhvillohet nga kompania “JH Group” – ku 85 përqind e aksioneve zotërohet nga biznesmeni Arben Taipi, aksioner dhe ish-administrator i platformës televizive numerike ‘Digitalb’.
Përfaqësuesi ligjor i ‘Jonian Heaven’ Group, Indrit Bakalli i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se siç kërkohet nga ligji, kompania ka dorëzuar të gjithë dokumentacionin dhe projektin e hartuar nga një studio ndërkombëtare si dhe do të realizojë vlerësimin për shtresëzimin arkeologjik, ndikimin mjedisor dhe social ekonomik, përpara se të merret një vendim përfundimtar.
“Projekti ka në bazë të tij përdorimin e teknologjisë ekologjike në mbrojtje të mjedisit si dhe hapjen e 819 vendeve të reja të punës, me qëllim parësor vitalizimin socio-ekonomik të zonës,” tha Bakalli.
I pyetur nga BIRN, drejtori i Agjencisë për Media dhe Informim, Endri Fuga tha se Komiteti i Investimeve Strategjike ka marrë parasysh në vendimarrjen e vet realitetin e ri pas rifreskimit të hartave të zonave të mbrojtura, çka sipas tij është vendosur si kusht paraprak për lejet e mëtejshme të zhvillimit.
“Disa prej projekteve që ju listoni në pyetjen tuaj nuk prekin monumentet e mbrojtura, disa projekte të tjera janë lënë pezull në vendimarrje deri në sqarimin e plotë të impaktit të tyre,” tha Fuga.
Vendime kontradiktore
Ligji për ‘investimet strategjike’ ka për qëllim thithjen e kapitalit të huaj ose ‘zgjimin’ e kapitalit vendas për të përthithur investime në sektorë të rëndësishëm ekonomikë, duke krijuar vende të reja pune dhe zhvillim rajonal. Në praktikë, ligji kritikohet se po favorizon klientelizmin dhe një grusht biznesmenësh dhe investimet e tyre në bregdet.
Për projektin ‘Jonian Heaven’, KIS ka dhënë dy vendime në dukje kontradiktore. Në aplikimin fillestar në dhjetor 2020, projekti u rrëzua duke iu referuar argumenteve kundërshtuese të Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura. Por vetëm dy muaj më pas, në shkurt 2021, projekti mori miratim paraprak në të njëjtat koordinata, duke shpërfilluar këtë herë mendimin e AKZM-së.
“Kjo zonë kërkon hartim Plani të Detajuar të Zonës së Rëndësisë Kombëtare (PDZRK), pasi sipërfaqja ku propozohet të zhvillohet projekti “Jonian Heaven” shtrihet brenda zonës së mbrojtur në Parkun Kombëtar të Butrintit,” shprehet KIS në vendim e parë që e rrëzonte projektin, ndërsa shton se kjo zonë është shpallur edhe zonë “Ramsar”, si dhe bën pjesë në Trashëgiminë Botërore të UNESCO-s.
“Sipas Konventës së Trashëgimisë Botërore, duhet njoftuar gjithashtu Komiteti i Trashëgimisë Botërore për çdo projekt që ndërmerret në zona që mbrohen nga kjo konventë,” shton KIS.
Ndërkohë, në vendimin e dytë që i jep statusin e “projektit me potencial strategjik”, KIS vendos detyra për agjencitë dhe institucionet shtetërore që të gjejnë zgjidhje për “kategorizimin e zonës në funksion të investimit”.
AKZM-së i kërkohet rishikim i kategorizimit të zonës së mbrojtur, bashkisë Konispol i kërkohet rishikim i Planit të Përgjithshëm Vendor, ndërsa Ministrisë së Kulturës i lihet detyrë që të marrë një vlerësim dhe rekomandim nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore.
AKZM i tha BIRN se në të dyja rastet, qëndrimi i saj kishte qenë i njëjtë, duke e vënë në dijeni Komitetin se gjurma e investimit bie në një zonë të mbrojtur ligatinore “Ramsar” dhe që vijon të jetë e tillë edhe pas ndryshimit të hartës së zonave të mbrojtura, të bërë në fillim të këtij viti nga qeveria “Rama”.
“Mbas shqyrtimit dhe verifikimit të planvendosjes dhe koordinatave, AKZM është shprehur se sipërfaqja e kërkuar për zhvillimin e këtij projekti prek në zonën e mbrojtur të PK “Butrint”, dhe sipas zonimit të brendshëm, është në zonën qëndrore (ZQ), shënuar në hartë me A2,” tha AKZM.
“Gjithashtu, kjo zonë është shpallur edhe “Zonë Ramsar” si dhe bën pjesë në Trashëgiminë Botërore të UNESCO-s,” shkruan agjencia mjedisore duke iu referuar raportimit të bërë pranë Agjencisë së Zhvillimit të Investimeve, (AIDA) për vendimin e parë.
Në një përgjigje të dytë, AKZM rithekson se i njëjti argumentim është dhënë dhe në rastin e vendimit që ka miratuar projektin në shkurt 2021.
“AKZM ka mbajtur të njëjtin qëndrim që ka shprehur dhe më parë në formatin e raportit të vlerësimit për subjektin “Jonian Heaven”, pasi nuk ka ndryshim të planvendosjes dhe koordinatave për sipërfaqen ku do te zhvillohet projekti,” theksoi agjencia.
Pavarësisht qëndrimit që mban AKZM si institucion përgjegjës për zonat e mbrojtura, ajo nuk ka fuqi detyruese ndaj vendimmarrjeve të qeverisë për të ndryshuar gjurmën e këtyre zonave apo vendimmarrjes së KIS për investimet strategjike.
Ish-drejtori i kësaj agjencie gjatë kohës që janë dhënë këto rekomandime, Zamir Dedej, i tha BIRN se “AKZM shikon përputhshmërinë me ligjin, që të mos tjetërsohet toka.
“Por ne jemi administratorë, jo pronarë të tokës,” tha Dedej.
Sipas tij, projektet që vijnë nga KIS merren parasysh nëse nuk dëmtojnë zonën.
“Ka pasur ndërtime në zona të mbrojtura, por nuk ka ndarje me thikë, duhet të jenë të pranueshme që të mos dëmtojnë zonën,” shtoi ai.
Përfaqësuesi i JH Group, Indrit Bakalli i tha BIRN se kompania duhet të realizojë disa detyra, përpara se projekti të kalojë në fazën përfundimtare të shqyrtimit për të fituar statusin e investitorit strategjik.
“Shoqëria jonë do të përgatisë gjithë dokumentacionin lidhur me trashëgiminë natyrore, i cili do i bashkëlidhet vlerësimit të ndikimit në mjedis dhe atij socio-ekonomik. Aktualisht është kontraktuar eksperti arkeolog dhe eksperti gjeolog dhe puna është në proces,” tha Bakalli.
Ai shtoi gjithashtu si hapa të mëtejshëm vlerësimin e dokumentacionit të kompanisë nga dy Këshilla Kombëtarë pranë Ministrisë së Kulturës dhe në varësi të këtyre vlerësimeve- Ministria e Kulturës e dërgon zyrtarisht kërkesën në UNESCO.
Parajsa natyrore e kërcënuar
Kepi i Stillos është një zonë që ka disa nivele të mbrojtjes. Së pari hyn në Parkun Kombëtar të Butrinit, një nga kategoritë më të forta të mbrojtjes së natyrës.
Sipas Taulant Binos, ky nivel mbrojtje do të thotë se e gjithë zona vlerësohet për larminë e habitateve dhe specieve.
“Në Kepin e Stillos ka disa lloje shpendësh që popullojnë të gjithë Parkun Kombëtar të Butrintit, madje një nga shqiponjat që është zhdukur nga Shqipëria si folezuese, shqiponja e detit, është parë për herë të fundit pikërisht në Kepin e Stillos,” tha Bino.
Po ashtu, sipas tij, në këtë zonë ka edhe specie detare të kërcënuara globalisht si foka e Mesdheut apo breshka e detit.
Zona ku janë planifikuar të ndërtohen godina deri në 8 metra të larta ka dhe nivele të tjera të mbrojtjes, sipas Binos, si; “zonë e rëndësishme për shpendët e njohur ndërkombëtarisht; zonë kyçe për biodiversitetin po ashtu e njohur ndërkombëtarisht; zonë kandidate Emerald e shpallur zyrtarisht nga vetë Shqipëria pranë Këshillit të Evropës dhe si zonë pilot për Natyra 2000”.
Bino shtoi se humbja e këtyre pasurive nën presionin e urbanizimit do të jetë jo vetëm humbje për shqiptarët, por dhe ndërkombëtare.
“Po të flasim për nivelin kombëtar ne humbasim një territor të pashqetësuar, pasurinë natyrore dhe përfitimi ka për të qenë fare i vogël krahasuar me humbjet. Përfitimi ka për të qenë për një grusht njerëzish, ndërsa larmia biologjike i takon gjithë popullit shqiptar, një pasuri që duhet ta ruajmë,” theksoi ai.
Potenciali arkeologjik i anashkaluar
Përveç biodiversitetit, zona e Kepit të Stillos ka edhe potencial arkeologjik, pasi ndodhet pranë qytetit antik të Butrintit.
Megjithatë, drejtori i Parkut të Butrintit, Eri Sulo thotë se investimi nuk bie në zemrën arkeologjike për të cilën institucioni që ai drejton ka kompentencë administrimi dhe beson se projekti u rrëzua herën e parë, pasi besohej se ishte brenda zonës A3.
“Për sa i përket ndërtimeve në Kepin e Stillos ka pasur një vendim të mëhershëm të KKT-së i cili shprehej në pozicionin e parë dukej sikur ishte në zonë të mbrojtur të parkut kombëtar të Butrintit,” tha Sulo.
“Por nga hartat tona dhe nga informacionet që ne kemi, subjekti privat që është miratuar për të ndërtuar këtë resort nuk përkon me asnjë nga pozicionet tona gjeografike apo zonën tonë që e ka në administrim Parku Kombëtar i Butrintit,” shtoi ai.
Sulo i cilëson me vlerë edhe zonat A2 dhe A1 që kanë të bëjnë me mjedisin natyror ose ligatinat e Butrintit, por e cilëson gjurmën e investimit jashtë tyre.
“Investitori strategjik nuk përkon brenda rrethimit në këtyre nënzonave, nuk përbën cënim përsa i përket arkeologjisë apo qoftë dhe mjedisit natyror,” theksoi ai.
Gjithsesi, Sulo tregohet i kujdesshëm të theksojë se janë instanca të tjera që e vlerësojnë rëndësinë e këtyre zonave dhe se drejtoria e tij do të mbikqyrë procesin.
Për arkeologun Olsi Lafe, para çdo hapi që mund të ndërmerret për projekte zhvillimore në Butrint duhen zbatuar format e kontrollit dhe testimit arkeologjik.
“Butrinti dhe rrethinat e tij kanë qenë dhe vijojnë të jenë në fokusin e kërkimeve shumëvjeçare arkeologjike dhe rezultatet – një pjesë e madhe e të cilave janë tashmë të publikuara, tregojnë për një intensitet të lartë të jetës nga periudhat prehistorike e deri sot,” tha Lafe.
“Si rrjedhim, është e padiskutueshme, që në çdo rast dhe për çdo vendimmarrje për çështje zhvillimore, vlerat kulturore e arkeologjia në veçanti të jenë denjësisht në diskutim, me qëllim që jo vetëm të zbatohet ligji, por të hulumtohet me imtësi çdo gjurmë e të kaluarës në territor për të cilin Butrinti është shpallur si pasuri botërore e njerëzimit në vitin 1992,” theksoi ai.
Në marrjen e vendimit për miratimin e projektit, KIS nuk ka kërkuar mendimin e Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore – institucioni përgjegjës për vlerësimin e potencialit arkeologjik të njollës ku do të ndërtohet.
Rudina Zoto, drejtoreshë e institutit i tha BIRN se prej IKTK-së “nuk është administruar asnjë kërkesë aplikim në lidhje me investimin strategjik Jonian Heaven”.
KIS ia ka lënë në dorë subjektit investues që “të realizojë vlerësim trashëgimie kulturore ku të përfshihet vlerësim arkeologjik, mjedisor dhe impakt social ekonomik”.
Ministrja e Kulturës, Elva Margariti nuk dha një përgjigje të qartë nëse projekti në fjalë kishte marrë miratimin nga kjo ministri, duke e parë rolin e saj vendimmarrës vetëm për bërthamën arkeologjike të parkut.
“Në rastin konkret ne shikojmë ndërlidhjen me bërthamën arkeologjike,” tha ajo. “Vendimmarrjet që shkojnë përtej këtij aspekti kalojnë në organe të tjera, si AKZM,” shtoi Margariti.
Kryetari i bashkisë së Konispolit, Shuaip Beqiri, bashki ku investimi ka marrë miratimin për “përputhshmërinë” me masterplanin lokal, beson se turizmi elitar që do të sjellë investimi do i shërbejë banorëve për punësim.
“Brenda këtij studimi është përfshirë dhe pjesa e bregdetit dhe pjesa e Stillos, ku është studiuar një zonë rreth 128 hektarë për turizëm elitar,” tha ai.
Sipas Beqirit, zona ku do të investohet nuk është ndonjë zonë me rëndësi arkeologjike apo natyrore dhe se ka mbetur pa zhvilluar deri më sot vetëm sepse nuk ka pasur infrastrukturë rrugore.
“Asnjëra nuk qëndron. Nuk ka gjëra të rralla. Ka qenë e ndarë me klon dhe e mbronte ushtria gjatë komunizmit,” theksoi ai.
Rrethimi i monumenteve të natyrës
Rrjeti i zonave të mbrojtura të Shqipërisë shtrihet sot në rreth 18% të territorit të vendit, ku përfshihen ekosisteme të larmishme, pyje dhe kullota si dhe zona ligatinore në laguna, liqene, lumenj, ujëra bregdetare, pyje bregdetare, pyje breglumore, duna ranore etj.
Zonat e mbrojtura strehojnë thuajse tërësinë e specieve të natyrës shqiptare, ku shumë prej specieve dhe habitateve janë në mbrojtje nga konventat ndërkombëtare, direktivat e Komunitetit Evropian dhe nga legjislacioni shqiptar në fushën e mbrojtjes së natyrës.
Kepi i Stillos nuk është e vetmja zonë e mbrojtur dhe me trashëgimi kulturore që kërcënohet nga të ashtuquajturat ‘investime strategjike’. Një prej tyre është dhe gjiri i Manastirit në Ksamil, ku ndodhet manastiri i Shëngjergjit.
Emri i monumentit të kulturës është i shkruar në një tabelë ngjyrë kafe, e cila tregon rrugën këmbësore për në kodrën ku ndodhet kisha e shekullit të katërmbëdhjetë. Fare pranë kësaj tabele, një tjetër tabelë shkruan “pronë private” – e rrethuar me disa eskavatorë dhe punëtorë ndërtimi.
Peizazhi i gjirit të Manastirit, i vendosur në mes dy kodrave të gjelbëruara, nuk do të jetë më i tillë pas një viti. Një tjetër tabelë e madhe lajmëron ndërtimin e një resorti turistik në faqen e kodrës përballë kishës, ku do të ngrihen 33 ndërtesa, hotele dhe vila, pishinë e restorante, në një sipërfaqe prej 53,467 metrash katrorë.
Në dhjetor 2021, Komiteti i Investimeve Strategjike i drejtuar nga kryeministri Rama ka firmosur statusin për projektin “Manastir Resort”, që do të realizohet nga kompania Alb-Star. Në pjesë e këtij investimi shtrihej në gjirin e Manastirit, zonë e mbrojtur e Parkut Kombëtar të Butrintit.
AKZM i tha BIRN se kishte vënë në dijeni agjencitë e tjera shtetërore të linjës se “një pjesë e vogël e sipërfaqes” ku do të zhvillohet projekti, prek në zonë të mbrojtur në Parkun Kombëtar Butrint. AKZM shtoi se i kishte kërkuar Agjencisë së Zhvillimit të Territorit që në këto parcela mos të ndërtoheshin, pa u hequr nga Parku Kombëtar i Butrintit.
Më 26 janar 2022, qeveria miratoi heqjen e ngastrave nga zona e mbrojtur, duke i hapur përfundimisht rrugë ndërtimit të resortit.
Bino e quan këtë vendim një dëm të madh për vlerat që kishte zona në pasuri natyrore, ku shteti që duhej të ishte rojtari i këtyre pasurive, është sipas tij shkaktar i shkatërrimit të tyre.
Bino shtoi se zona është shpallur e mbrojtur për disa arsye dhe nuk ka kuptim që këto arsye të vihen në dyshim.
“Ka pasur një ministri, një grup ekspertësh dhe janë po këta që duhet ta mbrojnë dhe ne shohim me keqardhje se janë po këta që duan ta heqin nga zonat e mbrojtura,” tha Bino.
Idajet Ismailaj, pronar i kompanisë Alb-Star i tha BIRN se investimi në fjalë është pajisur me dokumentacionin mjedisor në përputhje me ligjin. “Ne do të zbatojmë standardet më të larta të industrisë në mbrojtje të mjedisit,” tha ai.
Nga investimet strategjike rrezikohen dhe monumente të tjera natyrore si “Faleza e Bardhorit” në Kavajë apo Shpella e Piratëve në Himarë.
Në zonën e Plazhit të Gjeneralit në bashkinë Kavajë, ku ndodhet monumenti natyror “Faleza e Bardhorit” – i përbërë nga shkëmbinj të skulpturuar nga erozioni detar, pritet të ndërtohet resorti “Mediterranean Wave.” Subjekt aplikues është shoqëria “Shijaku’ në pronësi të biznesmenit të skrapit, Shpëtim Shijaku.
Qeveria shqiptare i jep këtij subjekti 2000 metra katrorë bregdet dhe të drejtën e përdorimit dhe shfrytëzimit të një sipërfaqeje pyll prej 635,000 metra katrorë, duke i vënë kusht që “të zbatojë me korrektësi kushtet e lejes mjedisore, përgjatë vijës ndarëse me kufirin e monumentit” dhe mos të “lejohet asnjë lloj veprimtarie brenda këtij monumenti”.
Investitori Shpëtim Shijaku i tha BIRN se investimi i tij do të ruante monumentin natyror duke respektuar dhe detyrimin ligjor.
“Jam i interesuar personalisht që të mbrohet ky monument, por e kam dhe kusht ligjor,” tha Shijaku.
Në të njëjtën situatë ndodhet dhe “Shpella e Piratëve” në Himarë, ku do të ndërtohet projekti “Banyan Tree Hotel Resort”, parashikuar si resort me disa kate, vila dhe një sipërfaqe zhvillimi prej 16,000 metra katrorë – vendosur mes Drimadhës dhe Palasës. Subjekti aplikues është shoqëria “DAST”, e njohur në fushën e import-eksportit të materialeve të ndërtimit.
AKZM ka shprehur rezerva për koordinatat e projektit, që sipas saj rezulton të jetë 180 metra larg monumentit natyror “Shpella e Piratëve”.
“Për të shmangur çdo impakt negativ në zonë, ndaj zhvilluesit të projektit është kërkuar distancimi nga zona buferike e MN “Shpella e Piratëve”, tha AKZM.
Agjencia ka kërkuar nga investitori që mbetjet e ngurta dhe ato urbane që gjenerohen të hidhen në vendet e përcaktuara jashtë zonës së mbrojtur, të ruhet dhe të mos dëmtohet shpella, si dhe rrugët e aksesit për linjat elektrike, të ujësjellësit dhe ato të kanalizimeve të mos prekin dhe te mos shtrihen në sipërfaqen e monumentit natyror.
Kompania investuese pretendon se AKZM e ka bërë gabim matjen e koordinatave të investimit.
“Investimi është më shumë se 1 km larg Zonës Buferike. Kemi bërë matjet me topograf dhe e kemi ankimuar tek AKZM,” tha Edmond Legisi, drejtori i Investimeve të kompanisë “Delta Group”.
Për ekspertin e mjedisit, Taulant Bino, çdo ndërtim i kryer pranë një zone të mbrojtur, edhe nëse nuk e prek atë, do të ketë ndikim të fortë në habitatin dhe speciet që e popullojnë.
“Çdo zhvillim shoqërohet me ndikim në vegjetacion dhe do të ndikohet vetë monumenti i natyrës,” theksoi ai.
Bino e konsideron ndërtimin e resorteve në një afërsi të tillë gjeografike me monumentet e natyrës si “impakt shumë të fortë”.
“Brenda Shpellës së Piratëve padyshim që ka pasuri të tjera të natyrës,” tha ai. “Nëse vihen nën presion, do të shkatërrohen,” përfundoi Bino. / Birn
test