Brenda komitetit sekret të FIFA-s që pezulloi kartonin e kuq të sulmuesit të SHBA

Nga Financial Times

Komiteti Disiplinor me 18 anëtarë i FIFA-s ka një përbërje të larmishme, ku përfshihen një fisnik nga Tonga, një kolonel togolez dhe drejtuesi i një konglomerati që operon nga ushqimet deri te ndriçimi në Trinidad dhe Tobago.

Megjithatë, 110 vendimet e fundit të publikuara nga ky komitet janë marrë vetëm nga një person. Kryetari i tij, ish-deputeti emiratas Mohammad Al Kamali, ka të drejtë të marrë vendime i vetëm ose t’ia delegojë këtë kompetencë një personi tjetër. Jo të gjitha vendimet e komitetit bëhen publike.

Funksionimi jo transparent i këtij institucioni është vënë në qendër të vëmendjes ndërkombëtare pas vendimit kontrovers për të pezulluar një ndeshje të dënimit të sulmuesit më të mirë të SHBA-ve, Folarin Balogun, pas ndërhyrjes së presidentit amerikan Donald Trump.

BbVendimi i lejoi Balogun të luante kundër Belgjikës në fazën me eliminim direkt të Kupës së Botës, pavarësisht se kishte marrë karton të kuq në ndeshjen paraardhëse.

Ky vendim shkaktoi zemërim në botën e futbollit dhe ankesa nga ekspertë ligjorë, të cilët akuzuan FIFA-n se kishte interpretuar gabimisht rregullat e saj. Kritikët thonë se numri i madh i komiteteve dhe rregulloreve të organizatës krijon vetëm një pamje të mirëqeverisjes, pa garantuar transparencë reale.

“FIFA fshihet pas të ashtuquajturës pavarësi të komitetit të saj disiplinor”, tha Miguel Maduro, ish-kryetar i Komitetit të Qeverisjes së FIFA-s, i cili ishte emëruar në vitin 2016 nga presidenti i FIFA-s, Gianni Infantino, por u largua më pak se një vit më vonë.

Një komitet me figura nga fusha të ndryshme

Komiteti Disiplinor i FIFA-s përbëhet nga ekspertë ligjorë, avokatë aktivë dhe zyrtarë të federatave të futbollit.

Ai drejtohet nga Al Kamali, i cili është avokat, ndërsa zëvendëskryetar është Jorge Palacio, ish-gjykatës kolumbian.

Në mesin e anëtarëve të tjerë janë edhe Lord Ve’ehala, drejtues i Federatës së Futbollit të Tongës, si dhe presidenti i Federatës Togoleze të Futbollit, Kossi Guy Akpovy, ish-kolonel i Xhandarmërisë Kombëtare.

Kandidatët propozohen nga konfederatat rajonale të futbollit dhe zgjidhen nga Kongresi i FIFA-s, i përbërë nga 211 anëtarë.

Kryetari i komitetit paguhet rreth 160 mijë dollarë në vit, ndërsa anëtarët e tjerë marrin rreth 7 500 dollarë dhe nuk mund të mbajnë poste të tjera brenda FIFA-s. Shpenzimet totale të komitetit vitin e kaluar, përfshirë dieta dhe udhëtime, ishin pak më shumë se 1.2 milionë dollarë.

Vendimet merren nga një grup i vogël

Edhe pse komiteti ka 18 anëtarë, një grup më i vogël është përgjegjës për marrjen e vendimeve gjatë turneve, sipas personave të përfshirë në raste disiplinore.

Komiteti zakonisht nuk zhvillon seanca dëgjimore publike për konfliktet, por i trajton çështjet përmes shkresave të ngarkuara në portalin ligjor online të FIFA-s.

Ekspertët ligjorë thonë se komiteti nuk ka kompetencë për të anuluar automatikisht dënimet, por vetëm për të vendosur nëse një rast kërkon masa të tjera disiplinore.

Rasti i Cristiano Ronaldos

Në fund të vitit të kaluar, komiteti ndërhyri edhe në rastin e Cristiano Ronaldos, i cili mori një pezullim automatik prej tre ndeshjesh pasi u përjashtua në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës.

Komiteti e pezulloi dënimin pasi Ronaldo kishte munguar vetëm në një ndeshje, duke e lejuar të luante në Kupën e Botës.

Ky vendim erdhi një javë pasi Ronaldo, i cili luan në kampionatin saudit, kishte vizituar Shtëpinë e Bardhë në një delegacion të udhëhequr nga Princi i Kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman.

Apelimet janë shumë të rralla

Apelimet ndaj vendimeve të komitetit janë jashtëzakonisht të rralla.

Nga afro 3 mijë e 500 vendime të marra nga komiteti gjatë sezonit 2024-2025, më pak se 300 lidhnin me çështje gjatë ndeshjeve. Vetëm 31 prej tyre u kundërshtuan.

Nga këto, 19 arritën në Komitetin e Apelit të FIFA-s: 13 u refuzuan, 4 u shpallën të papranueshme, një u pranua pjesërisht dhe një u pranua plotësisht.

FIFA mbron vendimin për Balogun

Në përgjigje të kritikave, komiteti publikoi një deklaratë në emër të kryetarit të tij, ku thuhej se Balogun ishte shpallur fajtor për dy shkelje: kartonin e kuq dhe festimin në fushë pas përjashtimit.

Atij iu vendos një pezullim prej një ndeshjeje dhe një gjobë prej 40 mijë dollarësh, por komiteti vendosi ta pezullojë dënimin për një vit.

Nuk u dha asnjë arsye konkrete për pezullimin, përveç formulimit se vendimi u mor “duke marrë parasysh të gjitha rrethanat specifike të incidentit dhe provat në dispozicion”.

Komiteti tha se nuk e kishte anuluar kartonin e kuq, por shtoi se “rishikimi i pasojave ligjore të kartonëve të kuq në futboll nuk është diçka e re”.

Megjithatë, ekspertët theksuan se vendime të tilla në ligat kombëtare zakonisht merren nga panele arbitrash me ekspertizë të posaçme, jo nga komitete juridike.

Paolo Lombardi, ish-drejtues i departamentit disiplinor të FIFA-s, tha se nëse organizata dëshiron të ketë fuqinë për të ndryshuar dënimet automatike, duhet të ndryshojë rregulloret e saj.

“Nëse nuk është kështu dhe ky ishte një rast i veçantë, atëherë ekziston një problem i madh reputacional me të cilin FIFA do të duhet të përballet në të ardhmen”, tha ai.

Kritika nga UEFA dhe ndërhyrja e Trumpit

UEFA e quajti vendimin “të pakuptueshëm dhe të pajustifikueshëm”.

Edhe pse Belgjika fitoi ndeshjen 4-1, federata belge e futbollit tha se po kërkonte rishikimin e rregullave të FIFA-s.

Trump konfirmoi se kishte telefonuar Infantino-n dhe i kishte kërkuar të “rishikonte” vendimin.

Infantino më pas deklaroi se organet gjyqësore të FIFA-s janë “të pavarura” dhe vendosin mbi bazën e rregulloreve në fuqi dhe fakteve konkrete.

“Pavarësia e tyre është thelbësore për besueshmërinë dhe integritetin e futbollit dhe duhet respektuar gjithmonë”, tha ai.

FIFA nuk e ka publikuar vendimin e plotë për Balogun dhe nuk është e detyruar t’ia bëjë të ditur askujt përveç Federatës së Futbollit të SHBA-ve.

Pas këtij vendimi, Anglia dhe Franca kanë paraqitur ankesa për kartonë të dhënë ndaj lojtarëve të tyre, por pa sukses.