Shkresa / Mijëra debitorë në mëshirë të fatit nga bankat dhe prokuroria. Shkelje flagrante e të drejtave të debitorëve dhe dështim i përsëritur i organeve të drejtësisë

Në mes të një skandali që përfshin institucionet financiare dhe ligjore në Shqipëri, mijëra qytetarë të thjeshtë, debitorë të bllokuar padrejtësisht, janë duke kaluar periudha të rënda të stresit, varfërisë dhe përbuzjes nga sistemi. Prokuroria e Tiranës, e cila prej katër vitesh është përfshirë në një zvarritje të pafund hetimesh mbi skemën e mikrokredive, ka dështuar të ofrojë drejtësi për qytetarët.

SPAK-u ka ndërhyrë me shpejtësi që nga qershori i këtij viti, duke zbuluar abuzime tronditëse që kanë prekur rreth 100 mijë qytetarë. Hetimet tregojnë se shumë prej këtyre individëve, që për vite me radhë kanë luftuar për të zgjidhur situatën e tyre financiare, janë viktima të një skeme mikrokredie të orkestruar në mënyrë të pamëshirshme nga disa kompani mikrokredie, nën “mbikëqyrjen e rreptë” të Bankës së Shqipërisë.

Përtej procedurave të zakonshme hetimore, ajo që ka tronditur më shumë është se Prokuroria e Tiranës ka ndërmarrë një seri vendimesh të pazakonta, duke nxjerrë një shkresë zyrtare për 11 bankat, në të cilën kërkohet lirimi i llogarive të bllokuara të mijëra debitorëve.

Me një shpjegim të paqartë dhe një urdhër që duket se bie ndesh me ligjet në fuqi, prokuroria u kërkoi bankave të anulojnë sekuestrimet, duke i lënë qytetarët në një gjendje të paqartë.

Për mijëra familje shqiptare, ky është një realitet i dhimbshëm që përjetohet çdo ditë. Janë njerëz të zakonshëm, të zhytur në borxhe që nuk arrijnë t’i shlyejnë, të cilët janë përballur me përmbarues dhe kreditorë agresivë që nuk kanë mëshirë për asnjë problem social apo ekonomik që mund të kenë këto familje. Disa prej tyre janë shtyrë deri në kufirin e dëshpërimit.

Megjithëse është informuar për situatën e mijëra qytetarëve që kanë pasur llogaritë e tyre të bllokuara për më shumë se 10 ditë, Banka e Shqipërisë ka qëndruar në heshtje, duke mos kontrolluar apo ndëshkuar bankat që kanë shpërfillur urdhrat për të mos mbajtur sekuestrime për periudha të tejzgjatura.

Legjislacioni ishte i qartë që në vitin 2014, kur një udhëzim i nxjerrë nga vetë Banka e Shqipërisë ndalonte bllokimin e llogarive për periudha kaq të gjata. Por bankat dhe kreditorët e pamëshirshëm kanë vepruar pa u penguar.

Ironikisht, ishte pikërisht Prokuroria e Tiranës që “i tërhoqi veshin” bankave për këtë situatë të paligjshme e abuzive, duke dërguar një shkresë që kërkonte lirimin e llogarive të mijëra debitorëve. Kjo shkresë u pa si një lëvizje e çuditshme, e vonuar dhe jo e qartë, duke shkaktuar te qytetarët dyshime nëse kjo lëvizje është bërë si një gabim apo nëse hetimi është duke u (keq)përdorur për të mbrojtur interesat e fuqishme financiare…dhe bankare.

Në thelb të kësaj tragjedie financiare janë qytetarët e zakonshëm, të cilët për vite me radhë janë endur midis sporteleve të bankave dhe zyrave të mikrokredisë MCA, në kërkim të një zgjidhjeje që duket se po largohet gjithnjë e më shumë. Ata janë lënë pa përgjigje, pa mbrojtje dhe pa të drejta. Dhe ndërsa institucionet akoma ngurrojnë të prononcohen publikisht apo të marrin masa konkrete, qytetarët mbeten viktima të një sistemi që duket se ka harruar rolin e tij primar – mbrojtjen e popullit të thjeshtë nga abuzimi i pushtetit.

Prokuroria duhet të japë llogari. Bankat duhet të mbajnë përgjegjësi. Dhe sistemi duhet të reformohet, në mënyrë që të mos ketë më mijëra shqiptarë të bllokuar në mashtrim në një borxh të përjetshëm.